Kołatanie serca to częsta dolegliwość, którą pacjenci opisują jako przyspieszone bicie serca, mocne uderzenia w klatce piersiowej, trzepotanie, pulsowanie albo wrażenie, że serce na chwilę „przeskakuje” lub zatrzymuje się. Objawy mogą trwać zaledwie kilka sekund, ale czasami utrzymują się dłużej albo regularnie powracają.
Nie każde kołatanie serca oznacza poważną chorobę. Dolegliwość może pojawić się również u osób zdrowych, na przykład po wysiłku fizycznym, w okresie silnego stresu lub po wypiciu dużej ilości kawy. Nawracających objawów nie należy jednak lekceważyć, szczególnie gdy towarzyszą im duszność, ból w klatce piersiowej, osłabienie lub omdlenie.
Jak odczuwane jest kołatanie serca?
Pacjenci mogą odczuwać kołatanie na różne sposoby. Najczęściej zgłaszają:
- przyspieszone bicie serca,
- bardzo mocne uderzenia serca,
- nierówny lub nieregularny puls,
- uczucie trzepotania w klatce piersiowej,
- pojedyncze „przeskakiwanie” serca,
- wrażenie krótkiej przerwy pomiędzy uderzeniami,
- pulsowanie odczuwalne w szyi lub gardle.
Charakter objawów może pomóc lekarzowi w ustaleniu ich możliwej przyczyny. Ważne jest między innymi to, jak długo trwa kołatanie, w jakich sytuacjach się pojawia oraz czy towarzyszą mu inne dolegliwości.
Najczęstsze przyczyny kołatania serca
Kołatanie serca może mieć wiele przyczyn. Nie wszystkie są związane bezpośrednio z chorobą układu krążenia.
Do częstych czynników wywołujących należą:
- stres, silne emocje i napady lęku,
- przemęczenie lub niedobór snu,
- intensywny wysiłek fizyczny,
- nadmierne spożycie kawy i napojów energetycznych,
- alkohol i palenie papierosów,
- odwodnienie,
- gorączka lub infekcja,
- niedokrwistość,
- zaburzenia pracy tarczycy,
- zaburzenia poziomu elektrolitów,
- niektóre leki i preparaty dostępne bez recepty.
Kołatanie może być również objawem zaburzeń rytmu serca, takich jak dodatkowe pobudzenia, częstoskurcz czy migotanie przedsionków. Z tego względu powtarzające się dolegliwości warto skonsultować z lekarzem kardiologiem.
Kiedy umówić się do kardiologa?
Konsultacja kardiologiczna jest wskazana, gdy kołatanie serca:
- często się powtarza,
- pojawia się bez wyraźnej przyczyny,
- trwa coraz dłużej,
- występuje podczas niewielkiego wysiłku lub w spoczynku,
- wybudza pacjenta w nocy,
- pojawiło się po raz pierwszy i jest wyraźnie odczuwalne,
- towarzyszy mu osłabienie, zadyszka lub zawroty głowy.
Szczególnej uwagi wymagają pacjenci, którzy chorują na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, chorobę wieńcową, niewydolność serca albo mają rozpoznane zaburzenia rytmu. Ważne jest również występowanie chorób serca lub nagłych zgonów sercowych w najbliższej rodzinie.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Nie należy czekać na planową wizytę, jeśli kołataniu serca towarzyszy:
- silny ból lub ucisk w klatce piersiowej,
- nasilona duszność,
- omdlenie lub utrata przytomności,
- znaczne osłabienie,
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia albo ruchu,
- bardzo szybkie lub wyraźnie nieregularne bicie serca, które nie ustępuje.
W takiej sytuacji należy pilnie wezwać pomoc medyczną lub zgłosić się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego.
Jakie badania można wykonać przy kołataniu serca?
Podstawą diagnostyki jest rozmowa z pacjentem oraz badanie lekarskie. Kardiolog może zapytać o czas trwania dolegliwości, sytuacje, w których się pojawiają, przyjmowane leki i choroby występujące w rodzinie.
W zależności od objawów lekarz może zlecić między innymi:
EKG spoczynkowe
Badanie EKG pozwala ocenić rytm oraz pracę elektryczną serca. Jest szybkie i bezbolesne. Ograniczeniem standardowego EKG jest jednak krótki czas zapisu. Jeżeli kołatanie występuje tylko od czasu do czasu, podczas badania wynik może być prawidłowy.
Holter EKG
Holter rejestruje pracę serca przez całą dobę lub przez dłuższy okres podczas normalnej aktywności pacjenta. Dzięki temu można sprawdzić, co dzieje się z rytmem serca w chwili wystąpienia kołatania, osłabienia lub zawrotów głowy.
Podczas badania warto zapisywać godziny pojawienia się dolegliwości oraz wykonywane w danym momencie czynności. Ułatwia to późniejsze porównanie objawów z zapisem EKG.
Echo serca
Echo serca pozwala ocenić budowę serca, pracę jego zastawek oraz kurczliwość mięśnia sercowego. Badanie może być pomocne, gdy lekarz podejrzewa, że zaburzenia rytmu są związane z inną chorobą serca.
Badania laboratoryjne
W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie morfologii, oznaczenie poziomu elektrolitów, glukozy lub hormonów tarczycy. Pozwala to sprawdzić, czy kołatanie nie jest związane na przykład z niedokrwistością, zaburzeniami metabolicznymi albo nieprawidłową pracą tarczycy.
Jak przygotować się do konsultacji?
Przed wizytą dobrze jest przez kilka dni prowadzić krótkie notatki dotyczące objawów. Warto zapisać:
- kiedy pojawia się kołatanie,
- jak długo trwa,
- czy serce bije szybko, mocno czy nieregularnie,
- co pacjent robił bezpośrednio przed wystąpieniem objawów,
- czy wcześniej spożywał kawę, alkohol lub napój energetyczny,
- czy wystąpiła duszność, zawrót głowy, ból albo osłabienie,
- jakie leki i suplementy przyjmuje.
Na wizytę należy również zabrać wcześniejsze wyniki EKG, badań krwi, wypisy ze szpitala oraz listę stosowanych leków.
Czy można ograniczyć kołatanie serca?
Jeśli badania nie wykazały choroby wymagającej specjalistycznego leczenia, pomocne może być ograniczenie czynników wywołujących dolegliwości. Warto zadbać o regularny sen, odpowiednie nawodnienie, umiarkowaną aktywność fizyczną oraz zmniejszenie ilości spożywanej kofeiny i alkoholu.
Nie należy jednak samodzielnie odstawiać leków zaleconych przez lekarza. Jeżeli kołatanie pojawiło się po rozpoczęciu przyjmowania nowego preparatu, należy omówić to podczas konsultacji.
Kołatanie serca – diagnostyka kardiologiczna w Brzozowie
Pojedyncze, krótkotrwałe kołatania mogą pojawiać się również u osób bez chorób serca. Jeśli jednak dolegliwości nawracają, nasilają się lub towarzyszą im dodatkowe objawy, warto ustalić ich przyczynę.
W poradni kardiologicznej w Brzozowie możliwe jest przeprowadzenie konsultacji oraz odpowiednio dobranej diagnostyki, obejmującej między innymi EKG, Holter EKG i echo serca. Zakres badań ustala lekarz po analizie objawów oraz stanu zdrowia pacjenta.
Wczesne rozpoznanie zaburzeń rytmu pozwala dobrać właściwe postępowanie i zmniejszyć ryzyko powikłań. Jednocześnie prawidłowe wyniki badań mogą pomóc wykluczyć poważne nieprawidłowości i uspokoić pacjenta.